Cumhuriyet Nedir?

Cumhuriyet Nedir?

Arapça kökenli olmakla birlikte Osmanlı Devleti’nde 18. Yüzyılda ortaya çıkmış cumhuriyet, devlet ya da hükümet başkanının, doğrudan halk tarafından seçildiği yönetim biçimidir. Bu seçim, belirli bir süre için olurken yönetecek kişiye belirli haklar ve yetkiler verilmektedir. Egemenlik hakkı bütünüyle halkta olurken monarşi ve oligarşi olarak bilinen diğer yönetim biçimlerine karşı alternatiftir. Fransızca özelinde Latince kökene sahip “republique” kökeninden gelirken Cumhuriyet’in ortaya çıktığı yıllarda monarşi yönetimleri hakimdir. Osmanlı’da ise cumhuriyet fikri ilk olarak 1870’li yıllarda kendisini gösterirken Genç Osmanlılar bu fikrin savunuculuğunu tam olarak yapamamıştır.

Cumhuriyet Nedir?

Aile ya da tek bir kişinin yönettiği devletlerin sayısının çok fazla olduğu bir dönemde ortaya çıkan Cumhuriyet fikri birçok soruyu da beraberinde getirmektedir. Halkın yönetime katılmasını amaçlayan Cumhuriyet nedir denilebilirken katılımcılığı sağlayan yönetim biçimi olarak kendisini gösterir. Günümüzde cumhuriyet özelinde oluşturulan cumhurbaşkanlığı makamı ülkelerce farklı kullanılabilmektedir. Etkin Cumhurbaşkanlığı özelinde yarı başkanlık sisteminde bahsedilir. Bu durumda başkan olan kişinin geniş yetkiler bulundurmaktadır. Kesin kural olmamakla birlikte meclis çok daha işlevsizdir. Halk tarafından oylama yapılmasına karşın var olan geniş yetkilerin sorumluluğu çok yoktur. Sembolik olarak tanımlanan bir başka cumhurbaşkanlığı sisteminde ise cumhurbaşkanı olan kişi meclis tarafından seçilir. İdare görev ve sorumluluğu olmamakla birlikte birçok önemli yetki başbakana aittir. Tüm hükümet işleyişini başbakan yönetirken cumhurbaşkanlığı makamı daha ziyade sembolik bir görünüme sahiptir. (Vikipedi)

Cumhuriyet Özelikleri

  • Halkında doğrudan ya da dolaylı olarak yönetimde yer almasını sağlayan sistemdir.
  • Egemenlik hakları konusunda cumhuriyet büyük öneme sahip olup devlet işleyişinde düzeni getirir.
  • Belirli bir aile ya da bir kişinin yapacağı hatalardan dolayı koca bir devletin zarar görmesi önlenmektedir.
  • Belirli bir dönem için seçim yapılırken var olan tüm kurumların yetkileri belirlenmiştir.
  • Yetki değişimlerine halk karar verir, onun üstünde herhangi bir güç durumu bulunmamaktadır.

Türkiye’de Cumhuriyet’in İlanı

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk tarafından hazırlanan anayasa değişikliğiyle birlikte Türkiye Devleti, 29 Ekim 1923 günü cumhuriyet ilanı gerçekleştirdi. İkinci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi oylamasıyla yönetim biçimi Cumhuriyet olarak kabul edildi. Türk toplumunun yönetime katılmasının daha doğru olacağını ifade eden Atatürk, artık çağdaş toplumların daha ileriye gidebilmesinin yolunun bu olduğuna inanıyordu.

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: SSD Ne İşe Yarar?

cumhuriyet nedir

Yenileşme ve reform çalışmalarında Cumhuriyet ilanı önemli bir yer tutarken devletin yönetim şekline dair tüm soru işaretleri de ortadan kaldırılmış oldu. Türkiye Devleti şekli hükümeti Cumhuriyet olurken aynı gün içerisinde yapılan diğer değişiklik teklifleriyle Cumhurbaşkanlığı makamı oluşturuldu. Buna ilişkin olarak Cumhurbaşkanı olacak kişi ise TBMM üyeleri tarafından seçilecek maddesi eklendi. Sonrasında hükümet kuruluş şekli ve şeması belirlendi. Cumhuriyet ne zaman ilan edildi sorusu 29 Ekim 1923 olarak cevaplanırken aynı gün içinde oybirliğiyle Mustafa Kemal Atatürk reisicumhur seçildi. Türkiye Cumhuriyeti Devleti ilk cumhurbaşkanı olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk olurken sonrasında hükümeti kurma görevine sahip başvekillik için ise İsmet Paşa yetkilendirildi. Oldukça önemli bir gün olmasından ötürü tüm yurtta çockulu kutlamalar yapıldı. Son yüzyılda zor badireler atlatan Anadolu insanı için adeta umut olan Cumhuriyet günü, birçok yeniliği de beraberinde getirdi. Katılımcı demokrasinin ülkeye gelmesi, halkın seçimlere katılması, seçtiği insanların halkı temsil etmesi gibi durumlar ülkenin kısa zaman içinde çağ atlamasını da kaçınılmaz kıldı. Buna ilişkin olarak her yıl 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı etkinlikleri tüm kamu kurumlarında törenlerle yapılırken resmî tatil ilan edilmiştir.

Sosyal medya hesaplarınızı geliştirmek ve hesaplarınızı büyütmek için sitemizi ziyaret edebilirsiniz; https://instagramtakipcisatinal.com/izlenme-satin-al

Genel hakkındaki bir önceki yazımız olan ile de ilgilenebileceğinizi düşünüyoruz.
[Toplam: 1 Ortalama: 5]
Gösterilecek yorum yok.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir