Deyim Nedir?

Deyim Nedir?

Deyim nedir sorusu Türkçe için can alıcı sorulardan biridir. Günümüzde özellikle ilkokul ve orta öğretim Türkçe derslerin de konu alınan deyim kalıplaşmış sözler anlamına gelmektedir. Atasözleri ve deyimler arasında ki fark oldukça net olmasına karşın bazen karıştırılabilmektedir. Kalıplaşmış sözler oldukları için farklı şekillerde değiştirilmesi mümkün değildir. Sözcüklerin yerine aynı anlama gelen kelimelerin konulması deyimin özelliğini kaybetmesine neden olmaktadır. En az iki sözcükten oluşan bu cümleler oluşum şekillerine göre sınıflandırılmaktadır. Tek bir sözcük ile deyim oluşturulması mümkün değildir.

Deyim Ne Demek?

Deyim ne demek sorusunun yanıtı aslında oldukça basittir. En az iki kelimeden oluşan kalıplaşmış sözlere Deyim adı verilmektedir. Deyimler gerçek anlamından farklı sözcüklerin kullanılması ile oluşmaktadır. Örneğin dudak bükmek bir deyimdir, burada dudağım bükülmesi gerçek anlamının dışında üzülmek anlamında kullanılmaktadır. Kalıplaşmış olan söz veya sözcük gruplarından oluşan deyimlerin şekli değiştirilememektedir. Deyimler sözlüğü özellikle çocuk yaşlarda temin edilmesi gereken bir bilgilendiricidir. Çocukların deyimleri tam kavrayıp algılayabilmesinde önemli bir görev üstlenmektedir.  Aksi durumda deyim olma özelliğini kaybederek normal bir cümle veya sözcük grubu olurlar. Deyimlerin sınıflandırılması oluştuğu sözcükler ile alakalı bir durumdur.

  • İsim tamlaması biçiminde olanlar: Ekmek kapısı
  • Sıfat tamlaması biçiminde olanlar: Yarım ağız
  • Cümle biçiminde olanlar: Fol yok yumurta yok
  • Kurallı bileşik sıfat biçiminde olanlar: Eli açık
  • Mastar grubunda olanlar: Etekleri zil çalmak
deyim nedir

Deyimler Ve Atasözleri Arasındaki Farklar

Deyim ve atasözlerini birbirinden ayıran oldukça net özellikler bulunmasına karşın bazen karıştırılabilmektedir. Genellikle her ikisinin içerisinde bulunan kelimeler mecaz anlamda kullanılmaktadır. Deyimleri atasözlerinden ayıran en büyük özellik cümle yapılarıdır. Atasözleri genellikle çok daha ucun cümleler halindeyken, Deyim iki sözcükten oluşabilmektedir.
Burun kıvırmak, dudak bükmek, surat asmak deyim örnekleri arasında yer alırken, gülü seven dikenine katlanır ve hatasız kul olmaz atasözü örnekleri arasındadır. Örneklerden de anlaşıldığı üzere deyimler çok daha kısa ve nettir. Söz grubu şeklinde oluşan deyimlerin yerine eş anlamlı herhangi bir sözcük yerleştirilemez. 

Bu yazıyı da sevebilirsiniz: Trendyol Üzerinden Alışveriş Nasıl Yapılır?

Deyimler anlık olarak gündelik hayatta sıklıkla kullanılmaktadır, atasözleri için bu durum geçerli değildir. Deyimler ile kıyaslandığında atasözlerinin kullanım alanı çok daha azdır. Deyim ve atasözü kitapları aracılığıyla aralarında ki farkın anlanması da olağandır. Deyimler her ne kadar genel olarak mecaz anlamlı olarak kullanılsada gerçek anlamıyla kullanılan deyimlerde bulunmaktadır. Çoğu bitti azı kaldı bu deyimlere örnek olarak gösterilebilir. Olabildiğince az kelime kullanılarak fazla şey atlatılması amaçlanmaktadır. Genel bir yargı bildirmedikleri için deyimler özel yapılı olarak ifade edilmektedir. Atasözleri ise genel anlamda kullanılmaktadır. Atasözlerinde bulunan öğüt verme amacı deyimlerde bulunmamaktadır. Herhangi bir öğüt vermeden yalnızca yaşanılan durumu özetlemek amacıyla kullanılmaktadırlar. Deyimler genele bakıldığında mastar (-mek, -mak) ekleri ile bitmektedir.

Genel kategori yazılarımız ile merak ettiğiniz tüm detaylara erişebilirsiniz.

Genel hakkındaki bir önceki yazımız olan ile de ilgilenebileceğinizi düşünüyoruz.
[Toplam: 0 Ortalama: 0]
Gösterilecek yorum yok.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir